GMP+ w handlu, magazynowaniu i przeładunku pasz – dawny zakres GMP+ B3
Bezpieczeństwo pasz dotyczy nie tylko samej produkcji, ale również wszystkich ogniw pośrednich – handlu, magazynowania, przeładunku, skupu i obrotu materiałami paszowymi. To właśnie w tych obszarach funkcjonował dawny zakres certyfikacji GMP+ B3. Obecnie, w ramach GMP+ FC scheme 2020, wymagania te zostały włączone do modułowej struktury standardu, ale w praktyce branżowej nadal posługujemy się określeniem
„zakres B3”, aby jednoznacznie opisać profil działalności firmy.
Ten artykuł wyjaśnia:
- czym był dawny zakres GMP+ B3 i kogo dotyczył,
- jak zmieniła się struktura wymagań po wprowadzeniu GMP+ 2020,
- jakie są kluczowe wymagania w zakresie handlu, magazynowania i przeładunku pasz,
- jak wygląda wdrożenie systemu i przygotowanie do certyfikacji,
- w jaki sposób możemy wesprzeć Twoją firmę w uzyskaniu lub utrzymaniu certyfikatu GMP+ dla dawnego B3.
GMP+ B3 – co obejmował dawny zakres?
Dawny zakres GMP+ B3 (GMP+ FSA 2010) był dedykowany podmiotom, które nie produkują pasz, ale uczestniczą w obrocie materiałami paszowymi, dodatkami i surowcami, a także w ich magazynowaniu i przeładunku.
Chodziło przede wszystkim o:
- handel i pośrednictwo w obrocie materiałami i dodatkami paszowymi,
- skup płodów rolnych i innych surowców przeznaczonych do produkcji pasz,
- magazynowanie pasz i materiałów paszowych (silosy, magazyny płaskie, magazyny wysokiego składowania),
- przeładunek i obrót towarem w centrach logistycznych, portach, elewatorach zbożowych,
- logistykę wewnętrzną – przyjmowanie, składowanie, kompletację i wydawanie towaru.
Celem GMP+ B3 było zapewnienie, że wszystkie te operacje są prowadzone w kontrolowany sposób, z zachowaniem wymogów higieny, identyfikowalności oraz minimalizacją ryzyka zanieczyszczenia lub pomieszania partii pasz.
GMP+ 2020 a dawny zakres GMP+ B3 – co się zmieniło?
Wraz z wprowadzeniem GMP+ FC scheme 2020 zmienił się sposób prezentowania wymagań oraz struktura dokumentacji. Zamiast wielu osobnych standardów B1, B2, B3 i B4, powstała spójna, modułowa konstrukcja oparta na dokumentach typu R (Requirements) oraz TS (Technical Standards).
W praktyce oznacza to, że:
- nie publikowany jest już osobny dokument „GMP+ B3” w dotychczasowej formie,
- wymagania dla handlu, skupu, magazynowania i przeładunku zostały włączone do standardu GMP+ FSA,
- szczegółowe wymagania operacyjne określają odpowiednie dokumenty z serii TS,
- zakres certyfikacji nadal definiuje się tradycyjnymi oznaczeniami B (w tym B3), co pozwala jednoznacznie określić profil działalności firmy.
Dlatego w korespondencji handlowej, umowach oraz zapytaniach o certyfikat bardzo często nadal pojawia się sformułowanie
„GMP+ B3 – handel, skup, magazynowanie i przeładunek pasz”, mimo że formalnie obowiązuje już struktura GMP+ 2020.
Kluczowe wymagania GMP+ dla handlu, magazynowania i przeładunku pasz
Firmy działające w dawnym zakresie B3 muszą zbudować i utrzymywać system zarządzania bezpieczeństwem pasz, który
obejmuje zarówno obszary operacyjne (przepływ towaru, magazynowanie, przeładunek), jak i elementy systemowe
(dokumentacja, szkolenia, audyty, działania korygujące).
1. Zakupy, kwalifikacja dostawców i pośrednictwo
- Zakup materiałów paszowych i dodatków od dostawców spełniających wymagania GMP+, QS, FAMI-QS lub innych uznanych standardów bezpieczeństwa pasz.
- Formalna ocena i kwalifikacja dostawców – m.in. w oparciu o certyfikaty, historię współpracy, wyniki reklamacji i niezgodności.
- Jasno opisane zasady pośrednictwa i obrotu towarem – kto odpowiada za badania, dokumenty, status GMP+ oraz komunikację w łańcuchu dostaw.
- Zapewnienie, że żaden materiał paszowy nie trafia do obrotu, jeśli istnieją wątpliwości co do jego bezpieczeństwa lub zgodności ze specyfikacją.
2. Magazynowanie i przeładunek materiałów paszowych
- Zapewnienie odpowiednich warunków magazynowania – temperatura, wilgotność, zabezpieczenie przed zawilgoceniem, zanieczyszczeniami i szkodnikami.
- Rozdzielenie partii oraz jednoznaczne oznaczenie towaru (identyfikowalność, numery partii, daty przyjęcia i wydania).
- Zasady FIFO/FEFO (pierwsze weszło – pierwsze wyszło / pierwsze traci ważność – pierwsze wychodzi) w gospodarce magazynowej.
- Procedury przeładunku – czystość urządzeń, zsypów, przenośników, leje załadunkowe, zabezpieczenie przed zanieczyszczeniem krzyżowym i pomyłkami.
- Kontrola integralności opakowań, worków, big-bagów, plomb oraz czystości silosów i innych instalacji magazynowych.
3. Higiena, szkodniki i czyszczenie
- Program GHP/GMP dostosowany do specyfiki magazynu, elewatora lub centrum logistycznego.
- Regularne czyszczenie i opróżnianie magazynów, silosów, lejów załadunkowych, przenośników i urządzeń przeładunkowych.
- Skuteczny system deratyzacji, dezynsekcji i dezynfekcji, wraz z dokumentacją i nadzorem nad firmą zewnętrzną (jeśli jest zaangażowana).
- Zabezpieczenie przed zanieczyszczeniami fizycznymi (ciała obce, elementy metalowe, szkło) – np. poprzez sita, separatory, magnesy.
4. Identyfikowalność i dokumentacja obrotu towarem
- Możliwość szybkiego odtworzenia drogi każdej partii – od dostawcy, przez magazynowanie i przeładunek, aż do klienta końcowego.
- Rejestry przyjęć, wydań, reklamacji, zwrotów, utylizacji i blokad towaru.
- System etykietowania i oznaczania partii, powiązany z dokumentami handlowymi i magazynowymi.
- Procedury postępowania w przypadku niezgodności, reklamacji lub podejrzenia zagrożenia zdrowia zwierząt.
5. System HACCP i zarządzanie ryzykiem
Dla firm handlowych, skupowych i magazynowych obowiązkowe jest wdrożenie i utrzymywanie systemu HACCP
w odniesieniu do realizowanych procesów. Obejmuje to:
- analizę zagrożeń związanych z magazynowaniem, przeładunkiem i obrotem paszami,
- identyfikację punktów krytycznych (CCP) lub punktów kontroli (CP),
- monitorowanie, działania korygujące i zapisy z nadzoru,
- regularne przeglądy systemu i aktualizację oceny ryzyka.
System HACCP może być zintegrowany z istniejącymi już rozwiązaniami w firmie (np. z wdrożonym systemem jakości, ISO 22000, czy rozwiązaniami dedykowanymi konkretnym klientom).
Dla kogo jest certyfikacja GMP+ w dawnym zakresie B3?
Zakres dawniej określany jako GMP+ B3 jest przeznaczony przede wszystkim dla firm, które:
- prowadzą handel i pośrednictwo materiałami paszowymi i dodatkami,
- zajmują się skupem zbóż i innych surowców paszowych,
- zarządzają magazynami, elewatorami zbożowymi, centrami dystrybucyjnymi dla pasz i surowców,
- wykonują przeładunek, konfekcjonowanie i kompletację towaru w łańcuchu paszowym,
- pełnią rolę operatorów logistycznych dla sektora paszowego.
Dla wielu klientów – producentów pasz, mieszalni, integratorów – posiadanie przez partnera handlowego certyfikatu GMP+ na działalność odpowiadającą dawnemu B3 jest warunkiem koniecznym podjęcia współpracy.
Nasze usługi w zakresie wdrożenia GMP+ dla handlu, skupu i magazynowania (dawny B3)
1. Audyt wstępny i ocena zgodności
Rozpoczynamy od audytu wstępnego, podczas którego oceniamy obecny stan organizacji względem wymagań GMP+ oraz prawa paszowego:
układ i stan magazynów, sposób przyjmowania i wydawania towaru, dokumentację, kwalifikację dostawców, stosowane programy
higieniczne oraz istniejące procedury.
2. Kompleksowa dokumentacja GMP+ / HACCP
Przygotowujemy kompletny pakiet dokumentacji dopasowanej do profilu działalności (handel, skup, magazynowanie, przeładunek), m.in.:
- księgę GMP+ / HACCP,
- procedury zakupu, kwalifikacji dostawców, przyjęcia i wydania towaru,
- instrukcje magazynowania, przeładunku, czyszczenia i nadzoru nad szkodnikami,
- matryce oceny ryzyka, plany badań i plany monitoringu,
- wzory rejestrów i formularzy, ułatwiające codzienną pracę operacyjną.
3. Wdrożenie systemu w praktyce
Pomagamy zaadaptować opracowaną dokumentację do codziennej pracy:
- wspieramy w organizacji pracy magazynu i punktu skupu,
- doradzamy w zakresie oznakowania stref, przepływu towaru i informacji,
- wdrażamy zasady identyfikowalności i obiegu informacji o partiach,
- weryfikujemy działanie programów GHP/GMP w magazynie i obrocie towarem.
4. Szkolenia pracowników
Prowadzimy szkolenia dla:
- personelu magazynowego i pracowników skupu,
- działów handlowych odpowiedzialnych za obrót paszami,
- osób odpowiedzialnych za jakość, dokumentację i kontakt z jednostką certyfikującą.
Szkolenia obejmują wymagania GMP+, dobre praktyki magazynowe, zasady HACCP oraz praktyczne przykłady z audytów w firmach handlowych i logistycznych.
5. Przygotowanie do certyfikacji GMP+
Na zakończenie wdrożenia przeprowadzamy audyty próbne, pomagamy w usunięciu niezgodności i przygotowujemy firmę do audytu certyfikującego, tak aby proces certyfikacji GMP+ (dawny zakres B3) przebiegł sprawnie i zakończył się uzyskaniem certyfikatu.
Jeżeli chcesz omówić specyfikę swojej działalności (handel, skup, magazyn, elewator, centrum logistyczne) lub
potrzebujesz wsparcia w dostosowaniu istniejącego systemu do wymagań GMP+ 2020 – skontaktuj się z nami. Dobierzemy
zakres prac i dokumentacji dokładnie do profilu Twojej firmy.
Pełny opis wdrożenia standardu GMP+ znajdziesz tutaj.