SMETA (SEDEX), ICS czy SA8000? Jak wybrać właściwy model audytu i certyfikacji w organizacji wielolokalizacyjnej
Wybór standardu audytu lub certyfikacji społecznej to dziś kluczowa decyzja dla firm współpracujących z retailerami, markami i kupującymi (lead buyer).
W praktyce różnice między SMETA (SEDEX), ICS oraz SA8000 wpływają na zakres oceny,
liczbę lokalizacji do sprawdzenia, koszty, harmonogram i ryzyko niezgodności. Poniżej wyjaśniamy, czym te podejścia się różnią i jak dobrać je do struktury Twojej firmy.
Dlaczego wybór modelu audytu i certyfikacji ma znaczenie?
Wymagania klientów i sieci handlowych w obszarze audytów etycznych, compliance i ESG rosną.
Różne standardy mogą obejmować wyłącznie konkretne miejsca pracy lub wymagać podejścia multi-site, w którym w cyklu oceny trzeba uwzględnić także biura, showroomy czy sklepy.
Jeśli firma działa w wielu lokalizacjach, błędnie dobrany standard może skutkować:
- nieporozumieniami z kupującym (retailer/lead buyer) co do zakresu audytu,
- audytami „ad hoc” wskazanych lokalizacji,
- niedoszacowaniem kosztów i czasu wdrożenia,
- ryzykiem niezgodności w lokalizacjach, które nie były objęte oceną.
SMETA (SEDEX) – audyt miejsca pracy, a nie certyfikacja organizacji
Zgodnie z metodologią SMETA, nie jest to certyfikacja całej organizacji, lecz jednostkowy audyt konkretnego miejsca pracy (tzw. audit site).
Co to oznacza w praktyce?
- Audyt obejmuje pojedynczą lokalizację – np. konkretną fabrykę, magazyn lub zakład.
- Brak obowiązku audytowania wszystkich lokalizacji należących do firmy.
- Zakres często dyktuje kupujący – retailer lub lead buyer może wskazać konkretny „site”, który ma zostać sprawdzony.
Ważne! Jeśli Twoi klienci proszą o „certyfikat SMETA”, warto doprecyzować, że mowa o audycie lokalizacji,
a nie certyfikacji firmy – to pozwala uniknąć nieporozumień i błędnych oczekiwań.
ICS – audyty tylko dla jednostek produkcyjnych (manufacturing units)
W podejściu ICS ocenie podlegają wyłącznie manufacturing units, czyli jednostki produkcyjne.
To ważne rozróżnienie szczególnie w firmach, które mają rozbudowaną sieć lokalizacji.
Kluczowe ograniczenie ICS
- Audyt obejmuje tylko produkcję – zakłady produkcyjne i procesy wytwarzania.
- Nie ma możliwości certyfikacji jednostek takich jak biura, sklepy czy showroomy.
Ważne! Jeśli Twoja firma posiada np. showroomy w kilku krajach, a klient oczekuje weryfikacji warunków pracy także w tych lokalizacjach, ICS może nie spełnić wymagań w pełnym zakresie.
SA8000 – podejście multi-site i cykl 3-letni
Standard SA8000 stosuje model multi-site, co oznacza, że w organizacji wielolokalizacyjnej
poszczególne lokalizacje (w tym także showroomy) muszą być uwzględnione w procesie oceny.
Co wyróżnia SA8000?
- Wszystkie dodatkowe lokalizacje (np. showroomy, biura) muszą zostać sprawdzone przynajmniej raz w 3-letnim cyklu certyfikacji.
- Ocena odbywa się na zasadzie próbkowania – na jego podstawie ustala się kolejność oraz harmonogram audytów.
Ważne! SA8000 bywa optymalnym rozwiązaniem, gdy celem jest systemowe potwierdzenie zgodności w całej organizacji, a nie tylko w pojedynczym zakładzie.
Galeria zdjęć
