Wymagania MSC CoC i certyfikat MSC – kompletny przewodnik dla firm

Wymagania MSC CoC określają zasady zakupu, identyfikacji, magazynowania, przetwarzania i sprzedaży produktów pochodzących z certyfikowanych połowów. Firma, która chce sprzedawać produkty z deklaracją MSC albo oznaczać je niebieskim znakiem MSC, może potrzebować certyfikatu łańcucha dostaw – certyfikatu MSC CoC.

W tym przewodniku wyjaśniamy, czym jest certyfikat MSC, kogo obejmuje certyfikacja MSC CoC, jakie wymagania należy spełnić oraz jak przygotować przedsiębiorstwo do audytu. Omawiamy również powiązanie MSC CoC z ASC CoC i podstawowe zasady stosowania znaków MSC oraz ASC.

Jeżeli szukasz bezpośredniego wsparcia konsultantów, sprawdź naszą usługę:

wdrożenie MSC CoC i ASC CoC oraz przygotowanie do certyfikacji

Co to jest MSC?

MSC, czyli Marine Stewardship Council, jest międzynarodową organizacją działającą na rzecz ochrony mórz i oceanów oraz promowania zrównoważonego rybołówstwa. System MSC pozwala potwierdzić, że ryby i owoce morza pochodzą z odpowiedzialnie zarządzanych, certyfikowanych połowów.

W ramach systemu funkcjonują dwa zasadnicze obszary certyfikacji:

• certyfikacja rybołówstwa MSC – dotyczy podmiotów prowadzących działalność połowową;

• certyfikacja MSC Chain of Custody – dotyczy dalszego łańcucha dostaw, m.in. przetwórców, importerów, hurtowni, dystrybutorów, firm handlowych, magazynów, pakowalni i niektórych sprzedawców detalicznych.

Co oznacza certyfikat MSC?

Określenie certyfikat MSC może mieć różne znaczenie w zależności od rodzaju działalności przedsiębiorstwa.

W przypadku organizacji rybackiej certyfikat odnosi się do spełnienia wymagań zrównoważonego rybołówstwa. Natomiast w przypadku firm znajdujących się w dalszej części łańcucha dostaw najczęściej chodzi o certyfikat MSC CoC – Chain of Custody.

Certyfikat MSC CoC potwierdza, że przedsiębiorstwo wdrożyło rozwiązania umożliwiające:

• zakup produktów MSC z zatwierdzonych i certyfikowanych źródeł;

• jednoznaczną identyfikację produktów certyfikowanych;

• oddzielenie produktów MSC od produktów niecertyfikowanych;

• prześledzenie drogi produktu i powiązanych dokumentów;

• kontrolowanie ilości produktów kupowanych i sprzedawanych jako MSC;

• zapobieganie nieuprawnionemu stosowaniu deklaracji i znaków MSC.

Certyfikat łańcucha dostaw nie potwierdza jakości handlowej ani bezpieczeństwa zdrowotnego produktu. Jego głównym celem jest ochrona wiarygodności deklarowanego, certyfikowanego pochodzenia surowca.

MSC CoC – czym jest Chain of Custody?

MSC CoC, czyli Marine Stewardship Council Chain of Custody, to standard identyfikowalności stosowany w łańcuchu dostaw ryb i owoców morza. Ma zapewnić, że produkt sprzedawany lub oznaczany jako MSC rzeczywiście pochodzi z odpowiedniego, certyfikowanego źródła.

Produkty rybne mogą przechodzić przez wiele etapów: zakup, transport, magazynowanie, rozmrażanie, przetwarzanie, porcjowanie, pakowanie, etykietowanie i dystrybucję. Na każdym z tych etapów istnieje ryzyko pomieszania partii, utraty identyfikowalności albo zastosowania nieprawidłowej deklaracji.

System MSC CoC ma ograniczać takie ryzyko poprzez wdrożenie zasad identyfikacji, separacji, identyfikowalności, bilansowania ilościowego oraz nadzorowania dokumentów i oznaczeń.

Kto potrzebuje certyfikatu MSC CoC?

Certyfikacja MSC CoC może być potrzebna przedsiębiorstwu, które nabywa własność produktów certyfikowanych i chce sprzedawać je dalej z deklaracją MSC, a także podmiotowi, który przetwarza, przepakowuje, porcjuje lub oznacza takie produkty.

W zależności od modelu działalności certyfikat MSC CoC może dotyczyć m.in.:

• zakładów przetwórstwa ryb i owoców morza;

• producentów żywności wykorzystujących certyfikowane składniki rybne;

• producentów karm i przysmaków zawierających surowce rybne;

• importerów i eksporterów;

• hurtowni i dystrybutorów;

• firm handlowych i brokerów;

• magazynów i centrów logistycznych;

• zakładów pakujących i konfekcjonujących;

• sieci handlowych i niektórych punktów detalicznych;

• restauracji, firm cateringowych i innych organizacji obsługujących konsumenta końcowego.

Nie każda firma mająca kontakt z produktem MSC musi automatycznie uzyskać własny certyfikat. Znaczenie mają m.in. własność produktu, sposób jego pakowania, zakres wykonywanych czynności, treść dokumentów handlowych oraz etap, na którym produkt znajduje się w opakowaniu przeznaczonym dla konsumenta końcowego.

Dlatego przed rozpoczęciem certyfikacji warto przeprowadzić analizę zakresu działalności oraz ustalić, które lokalizacje, procesy, produkty i podwykonawcy powinny zostać objęte systemem.

Najważniejsze wymagania MSC CoC

Standard MSC Chain of Custody opiera się na zasadach, które mają zapobiegać zamianie, pomieszaniu albo nieuprawnionemu oznaczeniu produktów. Przedsiębiorstwo ubiegające się o certyfikat MSC CoC musi wykazać, że kontroluje pochodzenie, status oraz przepływ produktów objętych certyfikacją.

1. Zakup produktów z certyfikowanych źródeł

Firma powinna kupować produkty deklarowane jako MSC wyłącznie od dostawców posiadających odpowiednie uprawnienia. Przed zatwierdzeniem dostawcy należy sprawdzić m.in. ważność jego certyfikatu, zakres certyfikacji i dane identyfikacyjne.

Weryfikacja nie powinna ograniczać się do zebrania kopii certyfikatu. Firma musi również zapewnić, że dokumenty dotyczą właściwego podmiotu, miejsca prowadzenia działalności oraz produktów objętych dostawą.

2. Weryfikacja statusu produktu przy przyjęciu

Podczas przyjęcia dostawy należy potwierdzić, że produkt i dokumentacja umożliwiają rozpoznanie statusu MSC. Kontrola może obejmować oznaczenia na opakowaniu, numery partii, dokumenty dostawy, faktury, specyfikacje i dane certyfikowanego dostawcy.

Pracownicy powinni wiedzieć, kiedy produkt można przyjąć jako certyfikowany i jak postąpić w przypadku braku, niezgodności albo niejednoznaczności dokumentów.

3. Identyfikacja produktów MSC

Produkt certyfikowany powinien pozostawać możliwy do zidentyfikowania na wszystkich etapach objętych działalnością firmy. Dotyczy to m.in. przyjęcia, magazynowania, wydania do produkcji, przetwarzania, pakowania, znakowania i sprzedaży.

Status MSC może być identyfikowany za pomocą etykiet, kodów partii, oznaczeń lokalizacji magazynowych, statusów w systemie informatycznym lub odpowiednio kontrolowanej dokumentacji.

4. Separacja produktów certyfikowanych

Jednym z podstawowych wymagań MSC jest zabezpieczenie produktu certyfikowanego przed pomieszaniem albo zamianą z produktem niecertyfikowanym.

Separacja może mieć charakter:

• fizyczny – przez wydzielone miejsca, pojemniki lub strefy;

• czasowy – przez produkcję w różnych przedziałach czasu;

• organizacyjny – przez kontrolowane oznaczenia, zapisy i zwolnienie partii;

• informatyczny – przez odpowiednie statusy i blokady w systemie magazynowym lub produkcyjnym.

Sposób separacji powinien wynikać z rzeczywistych procesów i oceny ryzyka występującego w zakładzie.

5. Identyfikowalność MSC

Firma musi wykazać możliwość prześledzenia drogi produktu certyfikowanego. System powinien pozwalać na powiązanie partii produktu z dostawcą, dokumentami zakupu, procesem magazynowym lub produkcyjnym oraz odbiorcą.

Identyfikowalność powinna działać w obu kierunkach:

• od produktu gotowego lub sprzedaży do surowca i dostawcy;

• od przyjętego surowca do wytworzonych i sprzedanych produktów.

W praktyce gotowość systemu sprawdza się poprzez test identyfikowalności oparty na rzeczywistych partiach i zapisach.

6. Kontrola ilościowa i bilans masy

Przedsiębiorstwo musi zapewnić, że ilość produktów sprzedawanych jako MSC znajduje pokrycie w ilości zakupionych lub wytworzonych produktów certyfikowanych.

W zakładach produkcyjnych należy uwzględnić m.in. wydajność procesu, ubytki, odpady, przepakowanie, zmianę jednostek, dzielenie i łączenie partii oraz receptury produktów wieloskładnikowych.

Bilans masy jest jednym z istotnych dowodów potwierdzających, że firma nie sprzedała jako MSC większej ilości produktu, niż wynikało to z dostępnego certyfikowanego surowca.

7. Dokumentacja i zapisy MSC

Dokumentacja powinna opisywać sposób realizowania wymagań MSC CoC w danej organizacji. Procedury muszą odpowiadać faktycznym procesom, strukturze odpowiedzialności oraz stosowanym systemom magazynowym, księgowym i produkcyjnym.

Firma powinna przechowywać zapisy umożliwiające potwierdzenie zgodności podczas audytu, testu identyfikowalności lub wyjaśniania niezgodności.

8. Szkolenie i odpowiedzialność pracowników

Osoby wykonujące czynności wpływające na zgodność MSC powinny znać swoje obowiązki. Dotyczy to w szczególności pracowników działu zakupów, sprzedaży, magazynu, produkcji, jakości, logistyki i etykietowania.

Zakres szkolenia należy dostosować do stanowiska. Pracownik magazynu potrzebuje innych informacji niż osoba zatwierdzająca dostawcę, wystawiająca dokument sprzedaży albo projektująca etykietę.

9. Nadzór nad podwykonawcami

Jeżeli część procesów jest powierzana podmiotom zewnętrznym, należy ustalić ich wpływ na integralność łańcucha dostaw. Dotyczy to m.in. zewnętrznego magazynowania, przepakowywania, przetwarzania, transportu lub konfekcjonowania.

Zakres obowiązków podwykonawcy, sposób nadzoru oraz odpowiedzialność za identyfikowalność i separację powinny zostać jednoznacznie określone.

10. Postępowanie z produktem niezgodnym

Firma powinna posiadać zasady postępowania w sytuacji, gdy nie może potwierdzić certyfikowanego statusu produktu albo stwierdzi nieprawidłowe zastosowanie deklaracji MSC.

Produkt budzący wątpliwości powinien zostać odpowiednio zidentyfikowany i zabezpieczony przed sprzedażą jako MSC do czasu wyjaśnienia jego statusu.

11. Nadzór nad deklaracjami i znakami MSC

Oznaczenia MSC na dokumentach, etykietach, opakowaniach, stronie internetowej i materiałach marketingowych muszą być stosowane zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Posiadanie certyfikatu MSC CoC nie powinno być utożsamiane z automatyczną swobodą stosowania wszystkich znaków MSC. Prawo do używania znaków wiąże się również z wymaganiami licencyjnymi i zatwierdzaniem sposobu ich wykorzystania.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w przełożeniu wymagań na procedury obowiązujące w firmie, sprawdź:

kompleksowe przygotowanie do certyfikacji MSC CoC
.

Jakie dokumenty są potrzebne do certyfikacji MSC CoC?

Zakres dokumentacji zależy od wielkości firmy, rodzaju działalności, liczby lokalizacji i złożoności procesów. System nie powinien być rozbudowywany wyłącznie po to, aby zwiększyć liczbę procedur. Dokumentacja ma przede wszystkim zapewniać kontrolę nad certyfikowanym produktem i dostarczać wiarygodnych dowodów zgodności.

Dokumentacja MSC CoC może obejmować m.in.:

• opis zakresu certyfikacji;

• schemat łańcucha dostaw i przepływu produktu;

• wykaz produktów objętych systemem;

• wykaz zatwierdzonych dostawców;

• procedurę weryfikacji ważności certyfikatów dostawców;

• procedurę przyjęcia produktów MSC;

• zasady identyfikacji i separacji produktów;

• procedurę identyfikowalności;

• metodę przeprowadzania bilansu masy;

• zasady nadzorowania procesów zlecanych na zewnątrz;

• procedurę postępowania z produktem o niepotwierdzonym statusie;

• zasady zatwierdzania deklaracji i oznaczeń MSC;

• plan szkoleń i zapisy potwierdzające kompetencje pracowników;

• formularze kontroli dostaw, testów śledzenia i bilansów ilościowych;

• zapisy zakupowe, produkcyjne, magazynowe i sprzedażowe.

 

Jeżeli firma ma już wdrożony system HACCP, IFS, BRCGS albo ISO 22000, część istniejących procedur i formularzy można odpowiednio wykorzystać lub rozszerzyć. Nie oznacza to jednak, że certyfikat bezpieczeństwa żywności zastępuje certyfikat MSC CoC.

W przypadku zakładów spożywczych wymagania MSC warto połączyć z funkcjonującym systemem

HACCP w branży spożywczej
oraz zasadami przeciwdziałania

oszustwom żywnościowym – Food Fraud

Jak uzyskać certyfikat MSC CoC?

Proces uzyskania certyfikatu MSC CoC można podzielić na kilka kolejnych etapów:

• Ustalenie zakresu certyfikacji – określenie podmiotów, lokalizacji, produktów, procesów i podwykonawców.

• Analiza wymagań MSC – porównanie aktualnego sposobu działania z wymaganiami standardu.

• Audyt zerowy lub analiza luk – wskazanie braków i ryzyk przed audytem certyfikacyjnym.

• Opracowanie dokumentacji – przygotowanie procedur, instrukcji, wykazów i formularzy.

• Wdrożenie rozwiązań operacyjnych – uruchomienie zasad identyfikacji, separacji, identyfikowalności i bilansowania.

• Szkolenie pracowników – przekazanie wiedzy odpowiedniej do zakresu odpowiedzialności poszczególnych osób.

• Sprawdzenie gotowości – przeprowadzenie testu identyfikowalności, bilansu masy i przeglądu zapisów.

• Wybór jednostki certyfikującej – zawarcie umowy z uprawnioną jednostką.

• Audyt certyfikacyjny – ocena dokumentacji, procesów i dowodów funkcjonowania systemu.

• Działania poaudytowe – usunięcie ewentualnych niezgodności i przedstawienie dowodów działań korygujących.

Czas przygotowania do certyfikacji zależy od zakresu działalności, liczby lokalizacji, dostępności dokumentów, liczby produktów oraz stopnia przygotowania organizacji.

Jak wygląda audyt certyfikacyjny MSC CoC?

Podczas audytu jednostka certyfikująca sprawdza, czy wdrożone rozwiązania spełniają wymagania MSC CoC i czy są rzeczywiście stosowane.

Audyt może obejmować m.in.:

• weryfikację zakresu certyfikacji;

• przegląd procedur i zapisów;

• kontrolę zatwierdzania dostawców;

• sprawdzenie dokumentów zakupu i sprzedaży;

• obserwację przyjęcia, magazynowania i wydawania produktów;

• ocenę sposobu identyfikacji i separacji;

• test identyfikowalności wybranej partii;

• kontrolę ilościową lub bilans masy;

• weryfikację oznaczeń, etykiet i deklaracji MSC;

• rozmowy z pracownikami odpowiedzialnymi za system;

• sprawdzenie nadzoru nad podwykonawcami;

• ocenę postępowania z niezgodnościami.

 

Audytor oczekuje nie tylko formalnie opracowanych procedur, ale również obiektywnych dowodów potwierdzających, że system funkcjonuje w praktyce.

Przed audytem certyfikacyjnym warto wykonać

audyt wstępny, czyli audyt zerowy który pozwala wykryć luki bez ryzyka wpływu na wynik właściwej certyfikacji.

Certyfikat MSC a zasady stosowania logo MSC

Niebieskie logo MSC jest rozpoznawalnym znakiem wskazującym na certyfikowane pochodzenie produktu. Jego używanie jest regulowane i powinno odbywać się zgodnie z aktualnymi wymaganiami właściciela znaku.

W praktyce należy pamiętać, że:

• produkt musi posiadać potwierdzony status certyfikowany;

• łańcuch dostaw produktu musi spełniać odpowiednie wymagania;

• organizacja używająca znaku musi posiadać wymagane uprawnienia;

• projekt opakowania lub materiału może wymagać zatwierdzenia;

• logo nie może być dowolnie modyfikowane;

• oznaczenia na dokumentach handlowych muszą być prawidłowe i jednoznaczne;

• nie wolno sugerować certyfikowanego statusu produktu, jeżeli nie można go potwierdzić.

Przed przygotowaniem etykiety należy ustalić, czy znak będzie stosowany na produkcie konsumenckim, opakowaniu zbiorczym, dokumencie handlowym, stronie internetowej czy materiale promocyjnym. Dla poszczególnych zastosowań mogą obowiązywać różne zasady.

MSC CoC a ASC CoC – podobieństwa i różnice

MSC odnosi się do produktów pochodzących z certyfikowanych połowów, natomiast ASC – Aquaculture Stewardship Council – dotyczy produktów pochodzących z odpowiedzialnej akwakultury.

MSC i ASC korzystają ze wspólnej podstawy standardu Chain of Custody w zakresie identyfikowalności i kontroli łańcucha dostaw. Pozwala to zaprojektować wiele procesów i dokumentów w sposób zintegrowany.

W obu systemach istotne są w szczególności:

• zatwierdzanie źródeł dostaw;

• identyfikacja produktów certyfikowanych;

• separacja produktów;

• identyfikowalność partii;

• kontrola ilościowa;

• nadzór nad deklaracjami i znakami;

• kompetencje pracowników;

• dokumentacja i zapisy.

Nie należy jednak przyjmować, że wszystkie wymagania MSC i ASC są identyczne. W przypadku certyfikacji ASC trzeba uwzględnić także właściwe wymagania dodatkowe, w tym aktualny moduł ASC CoC oraz wymagania kwalifikacyjne obowiązujące w programie ASC.

Firma obracająca zarówno produktami z połowów, jak i produktami z akwakultury może rozważyć przygotowanie wspólnego systemu oraz objęcie audytem obu zakresów.

Wdrożenie wymagań MSC CoC w przedsiębiorstwie

Skuteczne wdrożenie MSC CoC wymaga dopasowania wymagań standardu do rzeczywistego modelu działania firmy. Innych rozwiązań potrzebuje zakład przetwórczy, innych firma handlowa, magazyn, importer, producent marki własnej czy przedsiębiorstwo korzystające z zewnętrznych podwykonawców.

Source of Solutions Poland wspiera przedsiębiorstwa na poszczególnych etapach przygotowania do certyfikacji MSC CoC i ASC CoC.

Zakres współpracy może obejmować:

• analizę działalności i ustalenie zakresu certyfikacji;

• audyt zerowy i analizę luk;

• ocenę dostawców i podwykonawców;

• opracowanie indywidualnej dokumentacji MSC/ASC CoC;

• przygotowanie procedur identyfikowalności i separacji;

• opracowanie zasad bilansowania ilościowego;

• przygotowanie wykazów, instrukcji i formularzy;

• szkolenie pracowników;

• przeprowadzenie próbnego testu identyfikowalności;

• weryfikację zapisów i dowodów zgodności;

• przygotowanie do audytu certyfikacyjnego;

• wsparcie przy działaniach korygujących po audycie.

Zobacz szczegółowy zakres wdrożenia MSC CoC i ASC CoC

Dla firm, które chcą samodzielnie rozwijać kompetencje zespołu, dostępne jest również

szkolenie MSC/ASC Chain of Custody

Najczęściej zadawane pytania o wymagania i certyfikat MSC

Co oznacza certyfikat MSC?

Certyfikat MSC może potwierdzać zrównoważony charakter rybołówstwa albo zachowanie kontrolowanego łańcucha dostaw. W przypadku przetwórców, dystrybutorów, hurtowni, importerów i innych przedsiębiorstw właściwym zakresem jest najczęściej certyfikat MSC Chain of Custody.

Jakie są najważniejsze wymagania MSC CoC?

Najważniejsze wymagania MSC CoC dotyczą zakupu z certyfikowanych źródeł, prawidłowej identyfikacji, separacji produktów, identyfikowalności, kontroli ilościowej, dokumentacji, kompetencji pracowników, nadzoru nad podwykonawcami oraz prawidłowego stosowania deklaracji i znaków MSC.

Kto musi posiadać certyfikat MSC CoC?

Certyfikat może być potrzebny firmie, która nabywa własność produktu certyfikowanego i sprzedaje go dalej z deklaracją MSC albo przetwarza, przepakowuje lub oznacza produkt jako MSC. Ostateczna kwalifikacja zależy od modelu działalności, wykonywanych operacji i miejsca firmy w łańcuchu dostaw.

Czy firma handlowa może potrzebować certyfikatu MSC?

Tak. Firma handlowa może podlegać certyfikacji również wtedy, gdy fizycznie nie magazynuje ani nie przetwarza produktu. Znaczenie może mieć nabywanie własności produktu i posługiwanie się deklaracją MSC w dokumentacji handlowej.

Czy magazyn musi mieć certyfikat MSC CoC?

To zależy od sposobu organizacji łańcucha dostaw, zakresu odpowiedzialności magazynu i jego powiązania z certyfikowaną organizacją. Zewnętrzny magazyn może wymagać uwzględnienia w zakresie certyfikacji i objęcia odpowiednim nadzorem.

Czy certyfikat MSC pozwala automatycznie używać logo MSC?

Nie należy utożsamiać certyfikacji CoC z automatyczną zgodą na każde zastosowanie logo. Używanie znaków MSC wiąże się również z wymaganiami licencyjnymi oraz zasadami zatwierdzania materiałów i projektów.

Czy MSC CoC i ASC CoC można wdrożyć razem?

Tak. Wymagania dotyczące identyfikowalności, separacji i kontroli produktów można wdrożyć w ramach zintegrowanego systemu. Dla produktów ASC należy dodatkowo uwzględnić wymagania właściwe dla programu ASC.

Ile trwa wdrożenie MSC CoC?

Czas wdrożenia zależy od liczby lokalizacji, produktów, dostawców, podwykonawców i procesów. Znaczenie ma również to, czy firma posiada już sprawny system identyfikowalności oraz kompletne zapisy zakupowe, magazynowe, produkcyjne i sprzedażowe.

Czy system HACCP zastępuje certyfikat MSC?

Nie. HACCP dotyczy przede wszystkim bezpieczeństwa żywności, natomiast MSC CoC służy potwierdzaniu certyfikowanego pochodzenia i integralności łańcucha dostaw. Istniejące procedury HACCP można jednak częściowo wykorzystać podczas budowy systemu MSC CoC.

Jak przygotować firmę do audytu MSC?

Przed audytem należy zweryfikować zakres certyfikacji, dostawców, dokumentację, identyfikację produktów, separację, test identyfikowalności, bilans ilościowy, oznaczenia MSC oraz kompetencje pracowników. Dobrym rozwiązaniem jest przeprowadzenie audytu zerowego.

Potrzebujesz pomocy w uzyskaniu certyfikatu MSC CoC?

Przeprowadzimy analizę działalności, określimy zakres certyfikacji, opracujemy dokumentację MSC/ASC CoC, przeszkolimy pracowników i przygotujemy przedsiębiorstwo do audytu certyfikacyjnego.
Sprawdź ofertę wdrożenia MSC CoC i ASC CoC

Skontaktuj się z nami i poproś o indywidualną wycenę